A primeira vez que viaxei a África fun Malavi. Tivo 21 anos e para min o gran continente era pouco máis que unha idea que definira antes de sabelo. Traballei Antire, Unha cidade en Lilongüe, E a miña rutina diaria consistía en cometer erros moi forte. Esa foi a miña especialidade. Lembro que unha mañá fun a unha cidade que "non estaba lonxe" para asistir ao funeral dun dos pacientes do proxecto. Despois dunha hora e media camiñando souben que as verdades eran substituíbles, E que se quería comezar a adaptarme, tiven que deixar de lado as verdades inflexibles que me poboaron durante a adolescencia («Fence», Un Malawi, Non foi o mesmo que "pechar" en España, Claro).
Saía de Adobe Casitas detrás dos tellados de palla e das persoas que saudaron amables. Algúns nenos seguíronme e ensináronme palabras en Chichewa. Cando chegamos á cidade, O primeiro que vin foron homes con máscaras, con saias feitas de follas dunha árbore que non podía recoñecer, e con machetes. Tiven medo. Tiven moito medo. Sentinme completamente só e perdín nalgún lugar do mundo. Dous homes guiaronme a algúns bancos de madeira que colocaron en círculo e sentei. Despois dun tempo moitos máis homes, todos os vestidos do mesmo xeito, Comezaron a correr detrás dun grupo de nenos dando machetes no aire. Os nenos correron rindo, E os homes estaban realmente ameazantes.
Sentinme completamente só e perdín nalgún lugar do mundo
Alguén que falaba inglés explicou que os homes xogaron a morte, e que estaban ensinando aos nenos a fuxir dela. Lembro o meu terror cada vez que pasaba un machete preto dun neno; Quería pensar que era un xogo, Unha metáfora, Un ritual ... pero os machetes eran tan reais!
Cando rematou o ritual leváronme a ver aos mortos. Non o sabían, Pero foi a primeira persoa morta que ía ver na miña vida. A muller deitouse nun cadaleito de madeira, Dentro da túa casa de adobe. Dentro da casa había luz de velas, E por encima do corpo, de cando en vez pitos ou patos, E a ninguén parecía sorprender. Explicaron que tiña que poñer unha moeda na man, Como oferta para pagar comida aos hóspedes ao funeral, E lembro perfectamente que só quería saír de alí. Pensei que ía vomitar polo cheiro, debido á humidade, Durante toda a situación. Pero coloquei a moeda na man e saín. Saín axiña, case correndo.
Explicaron que tiña que poñer unha moeda na man ao falecido, Como oferta para pagar a comida funeraria
Fixen o camiño de volta en moi pouco tempo e volvín a casa cunha terrible dor de estómago. William James Dixo que as emocións non están situadas no cerebro, Pero nas vísceras, E nese momento estaba totalmente convencido de que o terror naceu no meu estómago e bloqueoume, Bloqueoume totalmente.
Levaba moito tempo en Malawi e só traballaba. Aquela noite decidín que aceptaría a invitación dalgúns amigos canadenses para ir a fin de semana Salima, Ao gran lago Malawi. Necesitaba quitarme o mal corpo e a sensación de ser moi parvo que tiven durante moito tempo, E mirando fotos nunha guía de Lonely Planet, convenceime de que sería o fin de semana da miña vida.
Chegamos ás costas dun "pick-up", Eramos uns doce adultos e polo menos dous nenos
Ao día seguinte collemos un autobús na estación de Lilongüe que nos levou a Salima. Lembro as paisaxes, Fermoso, Lembro gozar da curiosidade que me abriu os ollos, Lembro a sensación total de liberdade, Como se fora máis alá do mapa, máis alá de calquera espazo de feito. Cada parada que fixemos era unha festa, Os vendedores de froitas de cada cidade correron e reuníronse contra as ventás do autobús para vender os seus produtos. Na última parada mercamos plátanos; Eran realmente ricos.
Unha vez en Salima, puxémonos na parte traseira dun "pick-up", Eramos uns doce adultos e polo menos dous nenos. Había un par de cabras, galiñas, e peixe fresco. Un dos meus amigos canadenses sacou unha foto antes de comezar, Sentíame moi emocionado coa aventura. Lembro o aire na cara, a humidade da proximidade do lago, calor.
E, de súpeto, silencio.
Parece que estalou a roda dianteira dereita, E o "pick-up" deu tres campás. Tiramos, claro. Cando recuperei a conciencia estaba deitado na estrada. Mirei ben e vin a miña man destrozada e inchada. Non sentín nada. Estaba ben, Eu cría. Levei a man esquerda á orella, Comprobei que estaba sangrando pola orella e pensei frío que non era un bo sinal. A xente faloume e sorrín moito. Alguén dixo que era moi malo, Pero eu era estranxeiro, Nada me afectou, Estivo ben.
A roda dianteira dereita estoupou e xiramos tres voltas de campá. Tiramos, claro
Cando chegou a ambulancia, Que era un matatu, O doutor comezou a cortarme a roupa e pensei que era unha sorte que levaría unha fermosa roupa interior. O home que estaba ao meu lado na ambulancia morreu polo camiño. Vomitou.
Cinco persoas morreron no lugar. Morreron máis tarde, Porque non tiñan seguro médico e non se podían transferir a un bo hospital. Evacuáronme nun avión medicalizado para África do Sur, Despois de pasar o primeiro 24 Horas nun hospital de Malawi onde me deron a extremaunción. En Sudáfrica tiveron que resucitarme, fixérono, estou vivo. Pero nunca me esquecín da xente que estivo comigo aquel día, que podería vivir, quizais, Se tivera o seguro de saúde que tiña.
Cinco persoas morreron no lugar e máis tarde, Porque non tiñan seguro médico e non se podían transferir a un bo hospital
Por iso a ONG. Por iso seguín viaxando. Porque teño unha débeda que non poderei pagar na vida, E o único que podo facer é intentar facer o mundo un pouco máis xusto. En Malawi aprendín o medo, Aprendín que morrer é moi sinxelo e que non é tan tremendo, Aprendín noxo. Aprendín a aprender e deixar de lado verdades. Aprendín a sorrir cunha media cara paralizada (iso foi co paso do tempo), Aprendín a ser de novo. E ás veces pensa iso, realmente, Tivo a sorte de madurar nun país como Malawi. Esperemos que volva un día.
