«Itinerario de Hernán Cortés». Así se presenta a exposición ao visitante. Madrid dedicar, ata a próxima vez 3 Maio, ao conquistador de México, reparando un descoido histórico de case cinco séculos. A exposición é un loable intento de quitar o po da memoria de Cortés, un personaxe maldito se algunha vez o houbo., tanto en México como en España– pero, con todo, Cando rematei de percorrelo marchei coa amarga sensación de que perdeu a oportunidade de facer honor ao seu nome e contar, por riba de todo, a fascinante aventura da conquista de México.
O primeiro que me chamou a atención foi a escuridade da maioría das habitacións., quizais unha metáfora da escuridade á que a historia condenou a Cortés. custo, mesmo, ler algúns dos sinais informativos (Farían ben en repartir lanternas aos visitantes), unha dificultade engadida ao corpo cada vez menor das letras dos paneis.
Chamoume a atención a escuridade dos cuartos., metáfora da escuridade á que a historia condenou a Cortés
Nunha pequena sala de proxección un documental sobre Hernán Cortés… filmado pola BBC. Un feito moi revelador do desdén con que España viu historicamente ao conquistador.. Non hai nin un só documental español que se poida amosar na maior exposición sobre Hernán Cortés que se lembra no noso país. O habitual e sorprendente complexo de culpa respecto ao vello imperio, a arrepentida contrición (transformada en saudade nos nosos veciños portugueses) por ter un día a ousadía de dividir o mundo entre nós. Marca España, claramente.
Pareceume que a exposición fora organizada en voz baixa, coma pedindo perdón pola inusitada audacia de dedicalo a Cortés.
Pareceume que a exposición fora organizada en voz baixa, coma pedindo perdón pola ousadía inusual
Sen dúbida, O descubrimento máis sorprendente é o dos restos dos españois que foron masacrados xunto cos seus aliados tlaxcalenses -mulleres., nenos e feridos incluídos- en xullo 1520 polos indíxenas da vila de E despois (renomeado en náhuatl como "lugar onde se comían") cando se dirixían a Tenochtitlan.
Comportamentos brutais en tempos brutais, uns feitos tráxicos que, segundo se indica nun dos paneis informativos, "non deben ser interpretados de forma anacrónica como meras expresións da violencia da guerra". Máis ben documentan -engade- «o duro conflito cultural, relixioso e ideolóxico que supuxo ese primeiro encontro entre dous mundos». Comentario moi oportuno, que endulza a matanza de 550 Persoas, 40 deles españois. O curioso é que Cortés foi xulgado de forma anacrónica en todos os seus comportamentos., pasando os seus episodios máis crueis pola peneira dun decálogo de dereitos humanos entón, e moitos séculos despois, inexistente.
Eu confiaba niso, por primeira vez, España podería afrontar a conquista coa lexítima paixón da orgullosa nai dos seus fillos.
Esperaba que a exposición me levase desde a península de Yucatán ata as praias de Veracruz e despois, vía Cempoala, Tlaxcala e Cholula, ao vello corazón do imperio azteca, que ao longo do seu percorrido latexarían a emoción e as intrigas dun dos grandes episodios da Historia., que me achegue de primeira man aos seus protagonistas e conte con valentía e rigor os acontecementos máis polémicos.
Eu confiaba, ao final, en que, por primeira vez, España podería afrontar a conquista de México coa lexítima paixón dunha nai orgullosa dos seus fillos., sen evitar episodios dramáticos nin absolver comportamentos brutales, pero ao mesmo tempo fuxindo dos maniqueísmos que a complicaron durante séculos.
Ademais destas carencias, A exposición é un primeiro paso exitoso para recuperar a Hernán Cortés na Historia
«Itinerario de Hernán Cortés», e dicir, non consegue ese obxectivo -máis aló do indubidable interese das pezas expostas e do atractivo dos elementos audiovisuais.- e o intento (se houbese) queda a metade. Si é notable, con todo, a posta en valor que fai da Nova España (Como se chamaba o virreinato?) iluminado por Cortés, que, segundo sinala, “se converteu na comarca máis rica, culto e avanzado de América», cun nivel de vida superior ao de moitas rexións da vella Europa. Non é ás toas, Nos seus dominios púxose en circulación a primeira "moeda única" da historia: o mexicano de prata "duro". A pesar de Hernán Cortés, Claro.
Ademais destas carencias, A exposición é un primeiro paso exitoso para recuperar a Hernán Cortés na Historia, "con toda a súa grandeza e todos os seus defectos", como desexaba o premio Nobel mexicano, xa falecido, Octavio Paz, unha das voces máis eminentes do México moderno. vai velo, se tes a oportunidade (Centro de Exposicións de Arte Canal, xunto á Praza de Castela de Madrid) e deixádevos abraiar pola magnitude da conquista de México.
