Esa mañá de xullo, Cando a bala lle pastou a meixela, Miríam Martínez Padilla sabía que a revolución chegara alí. Foi a 17 Xullo 1979, O día da alegría. Aínda que aínda non o sabía, E máis ben, Se alguén lle preguntara, Eu dixera que en vez do día de ledicia, Mellor o día dos homes desesperados, o, simplemente, de homes espidos, Porque viu cos seus propios ollos como soldados da temible Garda Nacional se desposuíu rapidamente e camiñou como Deus os trouxo ao mundo polas rúas de Managua, intentando converter a ideoloxía nun simple problema do garda -roupa e salvar a pel.. Día 17 En xullo, as columnas do exército sandinista entraron en Managua e Anastasio Somoza, o último do clan, Abandonou o país, escapando a Miami. Rematou a dinastía familiar que gobernara Nicaragua cunha man forte e corrupta durante corenta e cinco anos..
O 20 Xullo, tres días despois de que aquela bala rozase a súa meixela, Miriam Martínez Padilla estivo na Praza da República celebrando a vitoria. E aínda podes velo entre o tumulto, xunto a un dos camións que entran na praza cargados de loitadores da Fronte Sandinista, con bandeiras vermellas e negras, inmortalizado na fotografía. Unha desas fotografías que acaban por converter unha anécdota nun símbolo dunha época. A historia contouna a súa neta nunha desas conversacións casuales que se dan nas longas viaxes en autobús..
Cheguei a Managua con esa imaxe revolucionaria da praza da República na miña memoria.
Cheguei a Managua con esa imaxe revolucionaria da praza da República na miña memoria.. Unha xestión de lenda. Facía calor e no taxi que me levou da terminal ao hotel "Lotta Love" de Led Zeppelin xogaba, Unha canción quente para un día caloroso, Pensei cun medio sorriso, e baixei o vaso coa esperanza de que o borrador me aliviase da suor, Pero o único que serviu foi que a calor se mesturase co ruído dos coches e as voces dos vendedores da rúa que aproveitaron as luces vermellas para vender cacahuetes ou auga ou refrescos en bolsas de plástico., que unha vez borracho sempre acaban no chan. O chan de Managua é unha alfombra de bolsas de plástico que se pega ao asfalto semi-líquido que flota nas rúas..
Vermello e negro na cidade
En Managua, O vermello e o negro non son a novela de Stendhal. O vermello e o negro son a bandeira do frente Sandinista e as cores coas que está pintado o presente de Nicaragua. Digamos que se a Cola nica ten máis de cen anos, O presente do país ten menos de cincuenta anos. A súa historia é un despropósito que cadea os ditadores con terremotos, guerras e políticos corruptos. Que Nicaragua é o segundo país máis pobre de América Latina non é unha coincidencia, E a capital é un resumo desta historia.
Praza da República
Comecei a camiñar por Avenida Bolívar, Desde a rotonda norte, onde a escultura dedicada a Hugo Chávez é ao sur onde se atopa a de Simón Bolívar. Na realidade, un esquema de catro carrís para o tráfico, Dous e dous abaixo, flanqueado por lotes baleiros e unha beirarrúa esmagada polo sol. Non máis. Na zona, sobre un enxame sísmico, está prohibido o edificio. Un camiña e camiña coa sensación de ter feito a parada incorrecta., Porque esta cidade non é humana, Está adaptado aos coches, non de peóns.
Xusto antes de chegar ao paseo marítimo e a Puerto Salvador Allende, lugar de recreación da cidade con vistas ao lago Xolotlán, e onde á clase media única lle gusta ir arrefriarse e comer coa familia, é a praza da revolución, Así, renomeado polo Consello de Reconstrución Nacional do Goberno, pouco despois do triunfo Sandinista. Nela, tres mausoleos con chamas eternas recordan a tres homes clave da revolución sandinista que derrocaron a Anastasio Somoza.: Santos López, Carlos Fonseca e Tomás Borge.
Onde á clase media única lle gusta ir arrefriarse e comer coa familia
Nos lados da praza da Revolucia hai varios edificios importantes de Managua, Os poucos edificios quedaron de pé despois do terremoto 1972, o palacio, a casa do pobo e o teatro de Rubén Darío, Xunto á antiga catedral que permanece parada case como símbolo da destrución que pode chegar en calquera momento. Este é un dos poucos que visitan os turistas en Managua, Ademais dun lugar de paso á illa de Ometepe ou ás cidades coloniais de Granada e León, que unha cidade na que vas só para gozar de ir.
Preguntei pola antiga avenida Rossevelt, Pero ninguén soubo darme un enderezo, Nin sequera aproximado, De onde estaba. Do mesmo xeito que tiña na miña mente a memoria da fotografía da Praza da Revolucia o día da alegría, onde aínda podías ver a Miríam Martínez Padilla, Tamén me acordei, aínda que non exactamente, O que describiu Ernesto Cardenal nas súas memorias sobre o fatídico día:
“Quería achegarme á avenida Roosevelt, Pero as balas que viñeron de alí, e a garda repelindo á xente, Eles me impediron (...). Estaba camiñando agachado, Pero non tiña onde ir (...). Pregúntolle a un médico, E el non o sabe, Pero dime que hai moitos feridos e mortos (...), e continúan chegando máis padiolas ”.
Foi unha auténtica matanza. Unha das masacres máis grandes contra civís da historia.Como pode ser que ninguén soubese darme un enderezo?? Camiñaba coa sensación de non poder escapar do sol nin do esquecemento. Seguín preguntando sobre a antiga avenida Roosevelt, Porque teño afección polos altares de heroes anónimos, e porque alguén tivo que saber onde morreron máis de quincecentos persoas.
Tiscapa Hill
Ao subir ao Loma de Tiscapa, é sorprendente ver o número de árbores espalladas pola cidade.. Preguntábame por que non podía escapar do sol alí.. Desde a parte superior do outeiro podes ver os topes verdes das árbores, Pero debe ser que o sol teña formas de filtrarse polas ramas e devorarche mentres camiñas por esa cidade que parece que deixará de existir en calquera momento.. O son dos cornos do coche chegou alí., o, polo menos, Imaxinei. Busquei a antiga avenida Roosevelt desde o outeiro coma se, soñador, habería un gran X no chan; Se o houbese, xa estaría oculto polas capas de bolsas de plástico encima..
O son dos cornos do coche chegou alí., o, polo menos, Imaxinei
La Loma de Tiscapa é outra das configuracións esenciais na ruta revolucionaria de Managua. Foi, co palacio presidencial, Hoxe só ruínas, o escuro fiefdom das somozas despois do terremoto 1972, Pero hoxe a silueta de Augusto César Sandino proxéctase en toda a cidade desde arriba, E máis que toda a cidade, en todo o país. Por riba instalouse a figura do pai da Revolución Sandinista, porque alí, xustamente, Foi onde se perdeu o seu rastro cando foi capturado tras asinar o Acordo de Paz, só unha trama, con Juan Bautista Sacasa e Anastasio Somoza García. Nunca máis se soubo del., e a falta de restos, nunca se coñeceron, Hoxe a Fronte Sandinista levantou unha tumba que é un símbolo. Esa silueta de Sandino está preto de pasar como a cara do Che, Que ben funciona para vender camisetas?.
Museo Carlos Fonseca
Se Augusto César Sandino é o pai fundador da Nicaragua actual, A Fronte Sandinista non existiría sen Carlos Fonseca, quen personalizou o sandinismo mellor que ninguén. E por iso ten o seu propio museo. Ao baixar de Loma de Tiscapa, Parei un taxista e pedinlle que me levase ao Carlos Fonseca Museum. Xa non porque estou canso de camiñar pola cidade esmagada pola calor e o tráfico., Pero porque me avisaron, esa zona é perigosa. A poucos bloques están "as ruínas", Unha das áreas máis devastadas polo terremoto 1972 E iso aínda permanece en ruínas hoxe, lotes cercados dentro de cuxo interior só hai unha runa de demolicións. No museo explicoume algúns dos murais. E alí estivo, a antiga avenida Roosevelt, Nunha fotografía antiga. Sinalei con urxencia. Aí é onde quero ir.! Onde está? Non hai nada alí, compañeiro (Naquela época, O guía debeu pensar que dado o meu interese pola revolución convertéronme en compañeiro e non en turista.). Fai, exclamou, Quero ir de todos os xeitos.
Avenida Roosevelt
Avenida Roosevelt? Explicoume que non atopara a ninguén que me puidese dicir como chegar a el porque, Aínda que algunhas rúas da cidade teñen nomes, Ninguén os coñece así, senón que as persoas están situadas por puntos cardinais segundo algún punto de referencia, e que, tamén, Cada goberno que entra cambia o nome das rúas e cadrados segundo o interese político de cada lado., E así non hai ninguén que atope o norte. Así, normal, A antiga avenida Roosevelt estaba situada preto do edificio do Banco Nacional de Nicaragua, Actualmente sede da Asemblea Nacional.
Cheguei co mesmo taxista que me levou ao Carlos Fonseca Museum. Hoxe, Todos eses mortos só merecen unha placa case escondida na esquina dun edificio, E pouco máis. Incluso as revolucións están caendo no esquecemento. Tirei a foto requirida, Pensei nos mortos, naqueles tempos, Pensei en Miríam Martínez Padilla, na Praza da Revolución, en Somoza, en Sandino, E pensei que había un momento en que polo menos sabías para que loitar.
